BAS: businessanalyse en verantwoorde besluitvorming in een publiek proces

Situatie

Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg) beoordeelt of mensen recht hebben op langdurige zorg — besluiten die burgers direct en diep raken. Om de indicatiestelling te ondersteunen werd het Beslis Advies Systeem (BAS) ontwikkeld: een AI-gebaseerd model dat de professional adviseert in de besluitvorming. Precies het type toepassing waarvoor de lat het hoogst ligt: een algoritme dat raakt aan toegang tot publieke voorzieningen — onder de AI-verordening het hoog-risicodomein bij uitstek.

Rol van NIYA

Het werk was vooral businessanalyse en functioneel ontwerp: de behoeften van de professionals vertalen naar zorgvuldige proces- en ontwerpeisen. Kern van de opdracht: een model dat de professional ondersteunt zónder de menselijke afweging te vervangen.

Aanpak

• Mens-in-de-lus als ontwerpprincipe: BAS adviseert, de professional besluit
• Uitlegbaarheid voorop: een advies dat de professional kan begrijpen, toetsen en gemotiveerd naast zich neer kan leggen
• Zorgvuldigheidseisen (AVG, behoorlijk bestuur, en de instrumenten die nu in de AI-verordening en IAMA zijn geland) vertaald naar concrete ontwerp- en proceseisen
• Iteratieve ontwikkeling met de uitvoeringspraktijk aan tafel

Resultaat

Het ontwerp legde vast wat het systeem wél en niet mag: BAS adviseert, de professional besluit, en dat advies is navolgbaar. Die begrenzing — vooraf expliciet gemaakt en toetsbaar — bleek uiteindelijk belangrijker dan het model zelf.

Over de precieze resultaten en de actuele status van het systeem vertel ik graag meer in een persoonlijk gesprek. Niet alles uit een publiek uitvoeringsproces leent zich voor een website.

Wat dit bewijst

NIYA combineert businessanalyse en functioneel ontwerp met verantwoorde AI — in een hoog-risicodomein waar zorgvuldigheid alles is. AI was hier het onderwerp; het ambacht was analyse, ontwerp en governance. Wie zo'n traject van binnenuit kent, beoordeelt en begeleidt het bij u met andere ogen.